Yenilenebilir Enerji Kaynakları

 

Yenilenebilir Enerji Nedir?

Doğada bulunabilen, sürdürülebilirliği olan ve belirli bir limiti olmayan enerjilere yenilenebilir enerji denir. Yenilenebilir doğal kaynaklar hakkında detaylı bilgi sahibi olmak için sürdürülebilirlik nedir ve alternatif enerji nedir sorularını yanıtlarını da bilmek gerekir. Alternatif enerji, yenilenebilir enerji kaynaklarını da kapsayan çevre dostu ve ekonomik kaynakları ifade eder.  

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?

Ekonomik, çevre dostu ve doğada bulunabilen enerji kaynaklarının önemi her geçen gün artmaktadır. Peki yenilenebilir enerji kaynakları örnekleri nelerdir? Bu sorunun yanıtı olarak enerji türlerinin neler olduğunu açıklamak gerekir:

• 
  
• Yenilenebilir Enerji Kaynakları Özellikleri Nelerdir?

Biyokütle enerjisi yenilenebilir mi, dalga enerjisi yenilenebilir mi, güneş enerjisi yenilenebilir mi, biyokütle yenilenebilir mi gibi sorulara yanıt verebilmek için yenilenebilir enerji kaynakları özellikleri hakkında bilgi sahibi olmak gerekir. Bu kaynakların en önemli özellikleri olan sürdürülebilirlik, birçok farklı ihtiyacın karşılanması noktasında büyük avantaj sağlar. Aynı zamanda doğal kaynaklardan elde edilen enerjilerin herhangi bir limiti yoktur. Fosil yakıt tüketimini azaltmaya yardımcı olan enerji kaynaklarının diğer bir özelliği ise çevre dostu olmalarıdır.

• Güneş Enerjisi
• Rüzgâr Enerjisi
• Jeotermal Enerji
• Hidroelektrik
• Biyoenerji
• Okyanus Enerjisi

Güneş Enerjisi
Güneş enerjisi teknolojileri güneş ışınlarını direk olarak toplayıp bu ışınlarda ısı veya elektrik üretimini sağlamaktadırlar. Bu enerjinin kaynağı Güneş yüzeyindeki hidrojenin helyuma dönüşmesiyle gerçekleşen füzyon reaksiyonlarıdır.

Dünya atmosferinin dışında güneş enerjisinin şiddeti, aşağı yukarı sabit ve 1370 W/m² değerindedir, ancak yeryüzünde 0-1100 W/m2 değerleri arasında değişim gösterir.  Güneşten Dünya’ya ulaşan enerjinin en büyük özelliği sınırsız olmasıdır.

Güneş enerjisi ışık, ısı ve elektrik şeklinde değerlendirilmektedir. Fotovoltaik (PV) sistemler güneş enerjisini direk olarak elektriğe dönüştürmektedir ve bina çatılarına, cihazlara, arabalara yerleştirilebilir. Yek-odaklı güneş enerjisi santralleri ayna ve lens düzenekleri ile güneş ışınımlarını nispeten küçük bir alana yansıtma esasına dayanır. Bu küçük alanda odaklandırılan enerji su ısıtması veya buhar tribünü vasıtasıyla elektrik veya ısı üretimi için kullanılabilir. Ülkemizde çokça kullanılan solar termal kolektörler su ısıtmak için kullanılmaktadır.

Güneş enerjisi Türkiye gibi çok güneş alan ülkelerde önemli bir enerji alternatifidir. Bu teknoloji özellikle kırsal alanda şebeke dışı elektrik üretimi için çok kullanışlıdır. Bu teknolojinin en büyük dezavantajı gece üretim yapılamamasıdır.

Rüzgâr enerjisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Rüzgâr gücü

Güneş yüzeyindeki hava değişiminin atmosfere etki ederek havanın ısınması ve bu ısınma ile ısınan kütlenin genleşmesi ve harekete geçerek yükselmesine sebep olur. Bu yükselen hava kütlesi atmosfer dışına çıkamayacağı için önce dikey sonra ise yatay hareket eder, bu noktada havanın ısınıp kütlesel olarak yer değiştirmesi ile rüzgâr oluşur. Oluşan bu rüzgârın taşıdığı kinetik enerji binlerce yıldır yel değirmenleri ve yelkenli gemilerde kullanılmıştır, rüzgâr türbinleri sayesinde bu enerjiden elektrik elde edilmektedir.^[26]

2015 yılı sonu itibarıyla, dünyada üretilen elektriğin % 3.7'si rüzgâr gücü ile üretilmiştir; yenilenebilir enerjideki payı % 15.6'dır.^[3]

Hidrolik güç[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Hidrolik güç

Hidrolik güç ya da su gücü (Yunanca:hydro→su) düşen veya hızlı akan suyun enerjisinden elde edilen, faydalı bir amaç için kullanılabilecek güçtür. Antik çağlardan beri hidrolik güç bir yenilenebilir enerji kaynağı olarak birçok türde su değirmeninde, sulamada ve farklı türde mekanik cihazları; buğday değirmenleri, hızarları, dokuma fabrikalarını, liman vinçlerini, cevher ufalayıcılarını, büyük güçlü çekiçleri, asansörleri, endüstriyel merdaneleri ve tamburları çalıştırmak için kullanılmıştır. Basınçlı hava üretmek için düşen suyla çalışan pompalar, kimi zaman başka mekanizmalara belli mesafeden güç vermek için kullanılmıştır. Günümüzde dünyada üretilen elektriğin önemli bir kısmı hidroelektrik santrallerinde üretilmektedir.^[29]

2015 yılı sonu itibarıyla, dünyada üretilen elektriğin % 16.6'sı hidrolik güçle üretilmiştir; yenilenebilir enerjideki payı % 70'tir.^[3]

Biyokütle enerjisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Biyokütle

Doğa da yaşamını sürdüren hayvan ve bitkilerin atıkları ile üretilen enerji çeşididir. Çiftlik hayvanlarının dışkıları, ölü ağaçlar ile enerji üretilmektedir. Hayvan atıkları ile biyogaz, bitkilerden ise biyodizel de üretilmektedir.^[30]

2015 yılı sonu itibarıyla, dünyada üretilen elektriğin % 2'si biyokütle enerjisi ile üretilmiştir; yenilenebilir enerjideki payı % 8.4'tür.^[3]

Enerji depolama[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Enerji depolama

Enerji depolama elektrik enerjisini elektrik güç şebekesine veya ondan bağımsız depolamak için kullanılan metotların bütününe denir. Elektrik enerjisi, üretim tüketimi aştığı zamanlarda depolanır (özellikle rüzgâr gücü, gelgit gücü, güneş gücü gibi yenilenebilir elektrik kaynakları kullanılan devamlı enerji üretemeyen güç santrallerinde) ve üretim tüketimin altına düştüğü zaman tekrar şebekeye verilir. Bir hidroelektrik santraline su pompalamak güç depolamanın en büyük halidir.